Bacteriële infectie kan overal in en op het lichaam voorkomen. Bacteriële infectie van de maag en darmen is de focus van de website. Infectie van de maag en darmen met bacteriën is eventueel van medisch belang voor de miljoenen mensen in Nederland met prikkelbare darm syndroom (PDS), spastische darm, opgezette buik en overige darmklachten. PDS kan in sommige gevallen door bacteriële infectie veroorzaakt worden.

Bacteriële infectie en PDS

Worden chronische darmklachten veroorzaakt door PDS, door darmparasieten, Candida in de darmen, voedselintolerantie… of door een bacteriële infectie? Het is onmogelijk om het te zeggen zonder onderzoek uit te laten voeren.

Verbazingwekkend veel gevallen van PDS klachten worden door bacteriële infectie veroorzaakt. Ik gebruik de woorden ‘PDS klachten‘ omdat ik de klachten op PDS lijken. In zulke gevallen is er eigenlijk helemaal geen sprake van PDS, omdat de klachten verdwijnen nadat de infectie behandeld wordt. Patiënten die opknappen na behandeling van bacteriële infectie hebben mogelijk nooit PDS gehad: de darmen waren niet ‘prikkelbaar’ maar waren geïnfecteerd met schadelijke bacteriën.

Natuurlijk bestaan ook andere soorten bacteriële infecties, maar wij zullen ons beperken tot de meest belangrijke maag-darm bacteriële infectie. Het is mogelijk om laboratorium onderzoek aan te vragen, om te testen op de aanwezigheid van de veel voorkomende oorzaken van bacteriële infectie van de maag en darmen.

De onderzoeken kunnen op darmklachten.nl aangevraagd worden.

Een overzicht van de meest voorkomende vormen van bacteriële infectie van de maag en darmen:

Campylobacter spp.

bacteriele infectie met Campylobacter jejuni

Bacteriele infectie met Campylobacter jejuni

Campylobacter is de meest voorkomende bacteriële infectie. Het is een bacterie die diarree veroorzaakt. Bijna 10% van mensen met chronische darmklachten zijn besmet met Campylobacter. Het is ook de meest voorkomende infectie bij reizigersdiarree. Het wordt het vaakst veroorzaakt door het eten van besmet kippenvlees.

Biologische kip bevat volgens tests veel minder Salmonella en Campylobacter dan gangbare kippenvlees. Voor mensen die bacteriële infectie willen voorkomen, is het zeer verstandig om biologisch vlees te kopen.

Diagnose van besmetting met Campylobacter

In de ontlasting zit informatie waarmee besmetting met Campylobacter spp. kan worden aangetoond. Laboratorium onderzoeken kunnen de meeste vormen van bacteriële infectie effectief opsporen. Acute diarree door een bacteriële darminfectie is meestal van korte duur. De verschijnselen zijn heftig en duren in de meeste gevallen slechts enkele dagen. Het heeft meestal alleen zin om fecesonderzoek aan te vragen wanneer de klachten aanhouden.

Oorzaak besmetting met Campylobacter

Wanneer iemand op reis iets verkeerds eet en het nog diezelfde avond zwaar te verduren krijgt met diarree, zijn de klachten meestal ontstaan door infectie met een virus of bacterie. Bij een parasitaire infectie is er meestal geen sprake van braken (vaak wel van misselijkheid) en komt de diarree pas een of enkele dagen later. Bij infectie met een parasiet is diarree minder acuut. De symptomen van bacteriële infectie zijn meestal behoorlijk acuut.

Hoe vaak komt besmetting met Campylobacter voor?

Onderzoek toont aan dat 32% van alle acute diarree wordt veroorzaakt door bacteriële infectie. 23% wordt door Campylobacter jejuni veroorzaakt. Bij de mens is Campylobacter de belangrijkste bacteriële infectie veroorzaker.

De meeste mensen herstellen binnen twee tot vijf dagen, maar bij 7% tot 10% van de mensen met chronische darmklachten wordt Campylobacter jejuni gevonden. Vandaar dat er bij chronische darmklachten actief moet worden gezocht naar bacteriële infectie met deze ziekteverwekker. De bacterie infecteert de dunne darm, maar kan ook in de dikke darm of helemaal bij het rectum voorkomen. Campylobacter wordt verspreid via besmet voedsel of water en de symptomen van een infectie zijn onder meer diarree, buikpijn, vermoeidheid en soms koorts. De bacteriën kunnen zowel bij mensen en ook bij dieren klachten veroorzaken.

Eet bio!

De meest voorkomende oorzaak van Campylobacter-infectie is het eten van ongaar vlees, met name kip. In Nederland zijn kippen massaal besmet met Campylobacter jejuni.

Ook dieren en zelfs huisdieren vormen een bron van besmetting. Campylobacter jejuni kan ook gewrichtsontstekingen veroorzaken en het heeft invloed op ontwikkeling van het syndroom van Guillain-Barré, een aandoening waarbij spierzwakte en verlamming kunnen optreden. De bacterie kan succesvol worden behandeld met Flagyl®, maar er treedt bij de bacterie steeds vaker resistentie tegen dit middel op.

Campylobacter jejuni is verwant aan Helicobacter pylori (verwekker van de maagzweer) en kan de oorzaak zijn van een acute bacteriële ontsteking van de darm.

Clostridium difficile (Ziekenhuisinfectie)

Bacteriele infectie veroorzaker Clostridium difficile

Bacteriele infectie veroorzaker Clostridium difficile

Clostridium dificile wordt ook ‘ziekenhuisinfectie’ genoemd, omdat besmetting vaak in ziekenhuizen wordt opgelopen. Besmetting komt het vaakst voor bij mensen met een beschadigde darmflora. De darmflora kan beschadigd raken door antibiotica en een ongezond dieet. Het is een lastige bacterie om te behandelen, omdat het hoge weerstand heeft ontwikkeld tegen antibiotica.

Clostridium difficile is een anaërobe sporenvormende bacterie. Het kan verstoring veroorzaken van de normale darmflora wat diaree kan veroorzaken. Clostridium difficile type 027 is een gevaarlijke variant. Het maakt gifstoffen aan in de darmen. Mensen met een goede afweer hebben weinig te vrezen, maar ouderen en mensen met een zwakke gezondheid kunnen de giftige stoffen niet goed afbreken.

Clostridium difficile krijgt door antibioticagebruik en schade aan de darmflora kans om infecties te veroorzaken. De infecties variëren van lichte diarree tot ernstige colitis.

Behandeling bestaat grotendeels uit herstel van de darmflora. Probiotica dat Bifidobacteriën en Enterococcen bevat hebben een gunstig effect. Prebiotica vermindert de diaree. Familieleden kunnen besmet zijn. Zij kunnen worden onderzocht, want ook mensen zonder klachten kunnen drager zijn van Clostridium difficile. Zo lang iemand in de gezin besmet is, is herbesmetting mogelijk.

EHEC (Shiga toxine producerende Enterohemorrhagische Escherichia coli)

Bacteriele infectie veroorzaker EHEC

Bacteriele infectie veroorzaker EHEC kan ernstige bacteriele infectie veroorzaken

EHEC werd recent wereldwijd bekend door de zorgen die ontstonden rond de mogelijkheid van een grote uitbraak. Van een grote uitbraak is het niet gekomen, toch komt deze gevaarlijke variant van E. coli nog steeds voor in Nederland. Gevallen van besmetting zijn minder interessant geworden voor de media, en worden niet meer op het nieuws medegedeeld.

Bacteriële infectie met EHEC veroorzaakt ziekteverschijnselen doordat de EHEC bacterie giftige stoffen begint uit te scheiden (Shiga toxine). Mensen met een verzwakte gezondheid kunnen de gifstoffen niet goed verdragen.

Helicobacter spp.

Bacteriële infectie met Helicobacter pylori is vaak de oorzaak van maagzweren. Mensen met maagklachten kunnen het beste en onderzoek aanvragen voor Helicobacter.

Salmonella spp.

Salmonella veroorzaakt meestal een acute infectie van korte duur, maar ook chronische darmklachten kunnen worden veroorzaakt door Salmonella. Bijna 2% van mensen met chronische darmklachten hebben een chronische Salmonella infectie.  7,7–10% worden veroorzaakt door Campylobacter jejuni. Ook werden zeldzame darmparasieten besproken die voorkomen in water en voedsel. Hier volgt een overzicht van schadelijke organismen die verdwijnen door gebruik van Flagyl®, een middel dat parasieten maar ook bacteriën doodt. Daar de klachten na medicijngebruik tijdelijk weg zijn, kan men ten onrechte de indruk krijgen ‘verborgen parasieten’ te hebben.

Deze bacteriën zijn in Nederland regelmatig soms ook de oorzaak van chronische darm- klachten.

  • Klebsiella, Proteus en Clostridium.
  • Shigella: bij 0,6% van de mensen met chronische klachten aanwezig.

Bacteriële infectie en ADD

Hoewel ADD niet te wijten is aan infectie met een bepaalde bacterie, is het wel aangetoond dat kinderen met last van ADD en ADHD een gebrek hebben aan gezonde darmbacterien. Lees meer over ADD en doorzoek de lijst van ADD boeken.

Clostridium difficile (C. difficile) besmetting

Clostridium difficile (C. difficile) besmetting kan ernstige ziekte veroorzaken. Besmetting komt meestal voor na een antibioticakuur, en ook bij mensen die recent in een ziekenhuis opgenomen zijn geweest. De symptomen van Clostridium difficile verschillen per persoon, van milde diarree tot een levensbedreigende ontsteking van de darmen. Darminfectie met Clostridium difficile kan symptomen zoals koorts en bloed bij ontlasting veroorzaken. Er is geen behandeling nodig in de milde gevallen van besmetting, behalve het drinken van water om uitdroging door chronische diarree te voorkomen. In ernstige gevallen van Clostridium difficile infectie is behandeling met specifieke antibiotica nodig.

Wat is Clostridium difficile?

Clostridium difficile is een bacterie. Het leeft in de darmen van veel mensen, zonder per se darmklachten te veroorzaken.  3 op de 100 gezonde volwassenen, en maar liefst 7 op de 10 gezonde baby’s, leven met kleine hoeveelheden Clostridium difficile bacteriën in hun darmen. De aantallen Clostridium difficile bacteriën bij gezonde mensen worden in toom gehouden door gunstige, onschadelijke bacteriën, die ook in de darm leven. Sommige mensen hebben hun hele leven een kleine aantal Clostridium difficile bacteriën in de darmen, die geen kwaad doen omdat ze onder contrle gehouden worden door de gunstige darmbacterie.

Feces monster verzamelen voor clostridium difficile onderzoek.

Feces monsters kunnen thuis genomen worden en opgestuurd naar een lab voor clostridium difficile onderzoek.

Clostridium difficile produceert sporen, die moeilijk te vernietigen zijn. De sporen kunnen zeer goed tegen hoge en lage temperaturen. Clostridium difficile sporen worden in de feces (ontlasting) uitgescheiden van mensen die Clostridium difficile in de darmen hebben. Clostridium difficile sporen kunnen een lange heel blijven en mee liften -bijvoorbeeld op kleding of beddengoed – voor enkele maanden of soms zelfs jaren. Clostridium difficile sporen kunnen ook door de lucht verspreid worden (bijvoorbeeld tijdens het schudden van beddengoed, bij het opmaken van een bed). De Clostridium difficile sporen kunnen zich zo door de lucht verspreiden, en kunnen weer terecht komen op onbedekt voedsel, en op die manier via de mond in de darmen van mensen terecht komen. Sporen die een menselijke darm bereiken, kunnen daar uitgroeien tot volgroeide bacteriën.

Antibiotica en Clostridium difficile

Antibiotica zijn een zeer belangrijke oorzaak van Clostridium difficile-infectie. Normaal gesproken worden de bacterien in toom gehouden door de darmflora, maar wanneer de darmflora beschadigd raakt, kunnen de aantallen C. difficile bacteriën in de darmen toenemen, en dat is wanneer het problemen kan veroorzaken. Clostridium difficile moet dan behandeld woden voordat de darmflora herstellen mogelijk wordt.

C. difficile bacteriën worden niet gedood door veel soorten antibiotica. Als de andere onschadelijke bacteriën worden gedood, dan is het mogelijk voor C. difficile om zich te veel meer te vermenigvuldigen dan normaal. De bacteriën beginnen toxines (gifstoffen) te produceren. Deze toxines zijn de oorzaak van de ziekte symptomen.

Als je bepaalde antibiotica neemt, met C. difficile bacteriën in je darmen, kunnen de bacteriën uitgroeien en een infectie veroorzaken. Dit is een probleem die kan optreden bij met het nemen van veel van de meest gebruikte antibiotica.

Hoe ernstig zijn de infecties die zich kunnen ontwikkelen?

Clostridium difficile bacteriën maken gifstoffen die de een ontsteking en schade aan de binnenkant van de onderste deel van de dikke darm. Er zijn verschillende stammen van C. difficile, en sommigen kunnen een ernstigere ziekte veroorzaken dan anderen. De ernst van de infectie en de ziekte kunnen sterk variëren.

In veel gevallen blijven de symptomen mild. Veel mensen ontwikkelen een waterige diarree en soms ook opgezette buik, krampachtige buikpijn, misselijkheid en koorts. Dit is vergelijkbaar met de symptomen die voorkomen bij gastro-enteritis (darminfectie). De symptomen kunnen een paar dagen tot enkele weken duren. In lichte gevallen gaan de symptomen weer weg zonder behandeling.

Bezoek darmklachten.nl voor meer informatie.

Clostridium difficile behandeling met fecestransplantatie

In sommige gevallen is Clostridium difficile niet weg te krijgen met antibiotica. Recentelijk wordt geexperimenteerd met fecestransplantatie.

 

Informatie over Shigella:

Shigella zijn bacteriën die een infectie kunnen veroorzaken in het spijsverteringskanaal. Dit kan leiden tot verschillende symptomen, waaronder diarree, krampen, braken en misselijkheid. In sommige gevallen komen ernstige complicaties en ziekten voor bij Shigella besmetting. Shigella infecties gaan soms vanzelf over, vooral bij mensen met en sterke imuun systeem. In het merendeel van de gevallen van Shigella infectie is antibiotica nodig om de ziekte te verhelpen.

Infectie met shigella (Shigellose) komt het meest voor tijdens de zomermaanden. Shigella infectie komt vaak bij jonge kinderen. Shigella infecties zijn erg besmettelijk, en verspreiding van de bacterie moet. worden voorkomen met hygiënische maatregelen (zoals bij de meeste bacteriële infecties). Het wassen van handen – met zeep – is essentieel.

Shigella Symptomen:

Shigella bacteriën produceren toxines die het slijmvlies van de dikke darm beschadigen. Het zijn deze toxines (giftige stoffen) die de klachten veroorzaken. Shigella toxines veroorzaken zwelling, zweren op de darmwand, en bloederige diarree.

De ernst van de diarree is wat Shigellose onderscheid van “gewone” diarree. In het begin van de Shigella infectie, is de eerste ontlasting vaak van een grote volume en waterig. Diarree dat later in de Shigella infectie vooromt heeft meestal minder volume, maar kan bloed en slijm bevatten.

Andere symptomen van shigellose:

  • buikkrampen
  • hoge koorts
  • verlies van eetlust
  • misselijkheid en braken
  • pijnlijke stoelgang

In zeer ernstige gevallen, kunnen nog een aantal symptomen voorkomen. Bijvoorbeeld ook

  • convulsies
  • stijve nek
  • hoofdpijn
  • extreme vermoeidheid
  • verwarring
  • uitdroging
Shigellose kan in zeldzame gevallen ook leiden tot overige complicaties,
  • zoals artritis
  •  huiduitslag
  • nier problemen
Sommige kinderen met ernstige Shigella infecties moeten in het ziekenhuis worden opgenomen.

Preventie van Shigella:

De beste manier om de verspreiding van Shigella te voorkomen is door veelvuldige en zorgvuldige de handen te wassen met zeep, vooral na toilet gebruik en voor het. Dit is vooral belangrijk bij kinderopvang instellingen. Waneer u een besmet persoon (zoals uw kinderen) verzorgt, moeten de handen voortdurend gewassen worden. Het is ook essentieel dat eten hygiënisch word voorbereid.

Diagnose en behandeling van Shigella:

Om de diagnose van shigellose te becestigen, kan uw arts een ontlasting monster laten testen voor Shigella bacteriën.

Sommige gevallen van shigellose vereisen geen behandeling, maar vaak zal antibiotica toegediend worden om het duur van de ziekte te verkorten en om verspreiding van bacteriën naar anderen te helpen voorkomen.

Besmettelijkheid  van Shigella

Shigellose is een zeer besmettelijke ziekte:

Besmetting komt het vaakst voor omdat op een of andere manier contact wordt gemaakt met iets of iemand die besmet is geraakt via de ontlasting van een geïnfecteerde persoon. Dit gebeurt vaak bij kinderen die hun handen niet wassen na WC gebruik. Infecties worden veroorzaakt door het aanraken van speelgoed, toiletten, en zelfs voedsel. Als kinderen bijvoorbeeld een besmet object aanraaken, zoals een toilet of een speeltje, en dan hun vingers in de mond stoppen, kunnen ze geïnfecteerd raken. Shigella kan zelfs worden verspreid door vliegen die ontlasting hebben aangeraakt.

Omdat er maar weinig Shigella bacteriën nodig zijn om een infectie veroorzaken, verspreidt de ziekte zich gemakkelijk in gezinnen en kinderopvang centra. De bacterie kan ook verspreid worden door water – vooral in landen waar slechte sanitaire maatregelen toegepast worden op de watervoorziening. Shigella kan via de ontlasting verspreid worden, zelfs 4 weken na de symptomen verdwenen zijn (hoewel behandeling met antibiotica de uitscheiding van Shigella bacteriën in de ontlasting kan verminderen).