Bacteriele infectie van de maag en darmen:

Bacteriële infectie kan overal in en op het lichaam voorkomen. Bacteriële infectie van de maag en darmen is de focus van de website. Infectie van de maag en darmen met bacteriën is eventueel van medisch belang voor de miljoenen mensen in Nederland met prikkelbare darm syndroom (PDS), spastische darm, opgezette buik en overige darmklachten. PDS kan in sommige gevallen door bacteriële infectie veroorzaakt worden.

Bacteriële infectie en PDS

Worden chronische darmklachten veroorzaakt door PDS, door darmparasieten, Candida in de darmen, voedselintolerantie… of door een bacteriële infectie? Het is onmogelijk om het te zeggen zonder onderzoek uit te laten voeren.

Verbazingwekkend veel gevallen van PDS klachten worden door bacteriële infectie veroorzaakt. Ik gebruik de woorden ‘PDS klachten‘ omdat ik de klachten op PDS lijken. In zulke gevallen is er eigenlijk helemaal geen sprake van PDS, omdat de klachten verdwijnen nadat de infectie behandeld wordt. Patiënten die opknappen na behandeling van bacteriële infectie hebben mogelijk nooit PDS gehad: de darmen waren niet ‘prikkelbaar’ maar waren geïnfecteerd met schadelijke bacteriën.

Natuurlijk bestaan ook andere soorten bacteriële infecties, maar wij zullen ons beperken tot de meest belangrijke maag-darm bacteriële infectie. Het is mogelijk om laboratorium onderzoek aan te vragen, om te testen op de aanwezigheid van de veel voorkomende oorzaken van bacteriële infectie van de maag en darmen.

De onderzoeken kunnen op darmklachten.nl aangevraagd worden.

Een overzicht van de meest voorkomende vormen van bacteriële infectie van de maag en darmen:

Campylobacter spp.

bacteriele infectie met Campylobacter jejuni
Bacteriele infectie met Campylobacter jejuni

Campylobacter is de meest voorkomende bacteriële infectie. Het is een bacterie die diarree veroorzaakt. Bijna 10% van mensen met chronische darmklachten zijn besmet met Campylobacter. Het is ook de meest voorkomende infectie bij reizigersdiarree. Het wordt het vaakst veroorzaakt door het eten van besmet kippenvlees.

Biologische kip bevat volgens tests veel minder Salmonella en Campylobacter dan gangbare kippenvlees. Voor mensen die bacteriële infectie willen voorkomen, is het zeer verstandig om biologisch vlees te kopen.

Diagnose van besmetting met Campylobacter

In de ontlasting zit informatie waarmee besmetting met Campylobacter spp. kan worden aangetoond. Laboratorium onderzoeken kunnen de meeste vormen van bacteriële infectie effectief opsporen. Acute diarree door een bacteriële darminfectie is meestal van korte duur. De verschijnselen zijn heftig en duren in de meeste gevallen slechts enkele dagen. Het heeft meestal alleen zin om fecesonderzoek aan te vragen wanneer de klachten aanhouden.

Oorzaak besmetting met Campylobacter

Wanneer iemand op reis iets verkeerds eet en het nog diezelfde avond zwaar te verduren krijgt met diarree, zijn de klachten meestal ontstaan door infectie met een virus of bacterie. Bij een parasitaire infectie is er meestal geen sprake van braken (vaak wel van misselijkheid) en komt de diarree pas een of enkele dagen later. Bij infectie met een parasiet is diarree minder acuut. De symptomen van bacteriële infectie zijn meestal behoorlijk acuut.

Hoe vaak komt besmetting met Campylobacter voor?

Onderzoek toont aan dat 32% van alle acute diarree wordt veroorzaakt door bacteriële infectie. 23% wordt door Campylobacter jejuni veroorzaakt. Bij de mens is Campylobacter de belangrijkste bacteriële infectie veroorzaker.

De meeste mensen herstellen binnen twee tot vijf dagen, maar bij 7% tot 10% van de mensen met chronische darmklachten wordt Campylobacter jejuni gevonden. Vandaar dat er bij chronische darmklachten actief moet worden gezocht naar bacteriële infectie met deze ziekteverwekker. De bacterie infecteert de dunne darm, maar kan ook in de dikke darm of helemaal bij het rectum voorkomen. Campylobacter wordt verspreid via besmet voedsel of water en de symptomen van een infectie zijn onder meer diarree, buikpijn, vermoeidheid en soms koorts. De bacteriën kunnen zowel bij mensen en ook bij dieren klachten veroorzaken.

Eet bio!

De meest voorkomende oorzaak van Campylobacter-infectie is het eten van ongaar vlees, met name kip. In Nederland zijn kippen massaal besmet met Campylobacter jejuni.

Ook dieren en zelfs huisdieren vormen een bron van besmetting. Campylobacter jejuni kan ook gewrichtsontstekingen veroorzaken en het heeft invloed op ontwikkeling van het syndroom van Guillain-Barré, een aandoening waarbij spierzwakte en verlamming kunnen optreden. De bacterie kan succesvol worden behandeld met Flagyl®, maar er treedt bij de bacterie steeds vaker resistentie tegen dit middel op.

Campylobacter jejuni is verwant aan Helicobacter pylori (verwekker van de maagzweer) en kan de oorzaak zijn van een acute bacteriële ontsteking van de darm.

Clostridium difficile (Ziekenhuisinfectie)

Bacteriele infectie veroorzaker Clostridium difficile
Bacteriele infectie veroorzaker Clostridium difficile

Clostridium dificile wordt ook ‘ziekenhuisinfectie’ genoemd, omdat besmetting vaak in ziekenhuizen wordt opgelopen. Besmetting komt het vaakst voor bij mensen met een beschadigde darmflora. De darmflora kan beschadigd raken door antibiotica en een ongezond dieet. Het is een lastige bacterie om te behandelen, omdat het hoge weerstand heeft ontwikkeld tegen antibiotica.

Clostridium difficile is een anaërobe sporenvormende bacterie. Het kan verstoring veroorzaken van de normale darmflora wat diaree kan veroorzaken. Clostridium difficile type 027 is een gevaarlijke variant. Het maakt gifstoffen aan in de darmen. Mensen met een goede afweer hebben weinig te vrezen, maar ouderen en mensen met een zwakke gezondheid kunnen de giftige stoffen niet goed afbreken.

Clostridium difficile krijgt door antibioticagebruik en schade aan de darmflora kans om infecties te veroorzaken. De infecties variëren van lichte diarree tot ernstige colitis.

Behandeling bestaat grotendeels uit herstel van de darmflora. Probiotica dat Bifidobacteriën en Enterococcen bevat hebben een gunstig effect. Prebiotica vermindert de diaree. Familieleden kunnen besmet zijn. Zij kunnen worden onderzocht, want ook mensen zonder klachten kunnen drager zijn van Clostridium difficile. Zo lang iemand in de gezin besmet is, is herbesmetting mogelijk.

EHEC (Shiga toxine producerende Enterohemorrhagische Escherichia coli)

Bacteriele infectie veroorzaker EHEC
Bacteriele infectie veroorzaker EHEC kan ernstige bacteriele infectie veroorzaken

EHEC werd recent wereldwijd bekend door de zorgen die ontstonden rond de mogelijkheid van een grote uitbraak. Van een grote uitbraak is het niet gekomen, toch komt deze gevaarlijke variant van E. coli nog steeds voor in Nederland. Gevallen van besmetting zijn minder interessant geworden voor de media, en worden niet meer op het nieuws medegedeeld.

Bacteriële infectie met EHEC veroorzaakt ziekteverschijnselen doordat de EHEC bacterie giftige stoffen begint uit te scheiden (Shiga toxine). Mensen met een verzwakte gezondheid kunnen de gifstoffen niet goed verdragen.

Helicobacter spp.

Bacteriële infectie met Helicobacter pylori is vaak de oorzaak van maagzweren. Mensen met maagklachten kunnen het beste en onderzoek aanvragen voor Helicobacter.

Salmonella spp.

Salmonella veroorzaakt meestal een acute infectie van korte duur, maar ook chronische darmklachten kunnen worden veroorzaakt door Salmonella. Bijna 2% van mensen met chronische darmklachten hebben een chronische Salmonella infectie.  7,7–10% worden veroorzaakt door Campylobacter jejuni. Ook werden zeldzame darmparasieten besproken die voorkomen in water en voedsel. Hier volgt een overzicht van schadelijke organismen die verdwijnen door gebruik van Flagyl®, een middel dat parasieten maar ook bacteriën doodt. Daar de klachten na medicijngebruik tijdelijk weg zijn, kan men ten onrechte de indruk krijgen ‘verborgen parasieten’ te hebben.

Deze bacteriën zijn in Nederland regelmatig soms ook de oorzaak van chronische darm- klachten.

  • Klebsiella, Proteus en Clostridium.
  • Shigella: bij 0,6% van de mensen met chronische klachten aanwezig.

Bacteriële infectie en ADD

Hoewel ADD niet te wijten is aan infectie met een bepaalde bacterie, is het wel aangetoond dat kinderen met last van ADD en ADHD een gebrek hebben aan gezonde darmbacterien. Lees meer over ADD en doorzoek de lijst van ADD boeken.